Երկխոսություն շիրմի մոտ

Մահացածին գերեզմանատան դռներից ներս տարան. հետևից մարդկանց թափորն էր գնում: Ես որոշեցի այդտեղից էլ առաջ չգնալ: Թող հարազատները հրաժեշտ տան: Ես ո՞վ եմ նրա համար. ոչ ընկեր, ոչ էլ նույնիսկ ծանոթ: Ուղղակի ապրել ենք նույն փողոցի վրա, բարևել ենք հանդիպելիս: Ուղղակի մեզ մոտ՝ գյուղում, հարգանքից ելնելով՝ թաղմանը բոլորն են գնում՝ խոսքով մխիթարելու, ինչ-որ բանով օգնելու…

Նստեցի մի պատահական շիրմի մոտ դրված քարի վրա: Ուղղակի թաքնվեցի շոգից:

– Դա իմ հայրն է,- հանկարծ լսեցի:

– Որտե՞ղ,- շփոթված շրջվեցի ես:

Կողքիս կանգնած էր մի տղամարդ, մոտավորապես իմ տարիքի: Մեր գյուղից չէր: Երևում էր, որ քաղաքից էր եկել:

– Այստե՛ղ, սա իմ հոր շիրիմն է,- պատասխանեց նա հանգիստ և նստեց կողքիս:

Նստեցինք լուռ: Փորագրված թվերից հասկացա, որ ավելի քան 20 տարի առաջ էր մահացել նրա հայրը:

– Ամեն անգամ գալիս հասնում ես այստե՞ղ,- հարցնում եմ:

– Հիմա ավելի հազվադեպ: Մի կնոջ եմ այստեղ խնդրել, որ նայի, հետևի շիրմին, հաճախ այցելի:

– Հորդ չես մոռանում, ուրեմն…

– Դե, ես նրան լավ չեմ էլ հասցրել ճանաչել:

– Ինչպե՞ս:

– Ծնողներս ամուսնալուծվեցին, երբ ես 7 տարեկան էի: Մայրս ինձ տարավ իր հետ: Այդ օրվանից ես նրանից հորս մասին մի լավ բառ չեմ լսել:

– Մայրդ կենդանի՞ է:

– Կենդանի է…

– Բա ինչպե՞ս է, որ այցելում ես հորդ, չես մոռանում:

– Դե, գալիս հիշում եմ նրան:

– Իսկ ի՞նչն ես հիշում:

– Թե ինչպես էինք միասին ձկնորսության գնում… գետում լողանում… թե ինչպես էր նա իմ երեք ակնանի հեծանիվը դարձնում երկակնանի, որովհետև մի քիչ մեծացել էի ու երկակնանի էի ուզում… ինչպես էր մեքենան ավտոտնակում նորոգում, իսկ ես կողքին կանգնած նայում էի, երբեմն էլ իր ուզած գործիքներն էի բերում… շատ բան եմ հիշում: Եվ բոլոր հիշողություններս լավն են, դրական: Սիրում էի ես նրան… Եվ սիրում եմ:

– Փաստորեն առանց նրա են անցել քո պատանեկությունը, երիտասարդությունը…

– Այո՛, բանակ էլ գնացի, վերադարձա, ամուսնացա: Հետո ցանկանում էի թոռներին տանել, նրան ցույց տալ, բայց չէի համարձակվում: Նա այդ ժամանակ արդեն ուրիշ կնոջ հետ էր ապրում: Մտածում էի՝ ինչո՞ւ նրանց ընտանիք ներխուժեմ: Այդպես՝ հայրս թոռներին էլ չտեսավ…

– Իսկ մա՞յրդ: Նրա կյա՞նքն ինչպես դասավորվեց:

– Ոչ մի կերպ: Նա էլ նորից ամուսնացավ: Ես խորթ հորս հետ լեզու չէի գտնում: 16 տարեկանում, երբ գնացի ուսումնարան սովորելու, էլ չվերադարձա այդ տուն: Հետո մայրս էլ նրա հետ լեզու չգտավ, նրանից էլ բաժանվեց:

– Իսկ հիմա մայրդ ինչպե՞ս է:

– Ծեր է արդեն, հիշողությունը՝ խճճված: Երբեմն ինձ չի ճանաչում, հորս հետ է շփոթում: Ես ու հայրս նման ենք միմյանց: Եթե մայրիկս ինձ տեսնելիս հայհոյում է, անիծում, ուրեմն հորս տեղն է ինձ դնում, իսկ եթե լուռ, ուղղակի մռայլ հայացքով ինձ է նայում, ուրեմն ինձ հետ է շփվում:

– Եվ ինչպե՞ս ես դու այդ ամենի մեջ կարողացել պահպանել սերը հորդ հանդեպ:

– Մեծ ջանք չեմ արել… Նրա հանդեպ սերը միշտ է եղել իմ ներսում… եղել է ու կա:

Սերգեյ Միրնիյ